Pięć dni, trzynaście koncertów, wszystkie oblicza jazzu - tak zapowiada się wiosenna edycja dwudziestej dziewiątej edycji festiwalu Jazz Jantar, który odbędzie się w dniach 25-29 marca w gdańskim Klubie Żak. Kogo zobaczymy i usłyszymy? Zapraszam na krótki przewodnik!
Jazz Jantar to koncerty bardzo różnorodne, niejednokrotnie przekraczające gatunkowe granice. Także podczas nadchodzącej edycji każdy otwarty odbiorca, który lubi odkrywać, znajdzie coś dla siebie. Będą premiery, będą pierwsze koncerty w naszym kraju, będą nietypowe projekty oraz współpraca z uczniami i ze studentami. Raz jeszcze przekonamy się o tym, że jazz jest dla wszystkich!
Doświadczenie i pracowitość
Jednym z najważniejszych wydarzeń wiosennej edycji 29-go Jazz Jantaru będzie występ brytyjskieego Ill Considered. Londyńskie trio to tytani pracowitości – łącznie z albumami koncertowymi w ciągu ośmiu lat opublikowali aż dziewiętnaście wydawnictw i każde spotkało się z zachwytem krytyków. Każde miało też własny, unikalny charakter. Jak sugeruje nazwa zespołu (w języku polskim oznaczająca coś nieprzemyślanego), jego głównym atrybutem pozostaje improwizacja, ale nie zawsze popadająca w skrajnie eksperymentalny free jazz. Można w tej muzyce odnaleźć również zgrabne melodie i hipnotyzujący nastrój. Mnogość wpływów i pomysłów w dużym stopniu wynika z producenckiej działalności perkusisty grupy, Emre Ramazanoglu, który z roku na rok staje się coraz bardziej rozchwytywaną postacią w muzyce głównego nurtu. Dotąd współpracował między innymi z Kylie Minogue, Noelem Gallagherem, Katie Melua, Carly Rae Jepsen czy Lily Allen. Podczas marcowego Jazz Jantaru grupa zaprezentuje premierowo muzykę z nowego, łagodniejszego albumu „Balm”.
Ill Considered wystąpią w Sali Suwnicowej 26 marca o 21.30
Kolejnym ważnym punktem będzie koncert międzynarodowego projektu The Sleep of Reason Produces Monsters, o którym organizatorzy piszą tak: "Początki tego międzynarodowego kwartetu sięgają 2023 roku i rezydencji turntablistki, improwizatorki i eksperymentatorki Mariam Rezaei w słynnym londyńskim Café Oto. Rezaei, której korzenie sięgają Iranu, to postać dobrze znana w wielu – wydawać by się mogło – odrębnych świata. Jej zainteresowania sięgają od muzyki klubowej po nową muzykę wykonywaną razem z orkiestrą. Wszystkie te inspiracje spotkały się w projekcie zatytułowanym po słynnym obrazie Francisca Goi, „Gdy rozum śpi, budzą się demony”, do którego zaproszeni zostali również saksofonistka Mette Rasmussen (w marcu 2025 roku występowała na Jazz Jantarze jako członkini Fire! Orchestra), posługujący się trąbką piccolo i elektroniką Gabriele Mitelli (współpracował między innymi z Joe McPheem, Jeffem Parkerem czy Robem Mazurkiem) oraz perkusista Lukas König (wśród jego współpracowników są Jamaaladeen Tacuma, Chris Pitsiokos, Moor Mother czy Shahzad Isamaily). W Gdańsku muzyka z ich pierwszego wydawnictwa zostanie polskiej publiczności zaprezentowana premierowo."
The Sleep of Reason Produces Monsters wystąpią w Sali Suwnicowej 27 marca 21.30
Energia młodości
"Swoje brzmienie to młode trio opisuje enigmatycznymi słowami: „Oscyluje pomiędzy eksploracyjnymi, psychodelicznymi teksturami, mrocznymi, gardłowymi groove'ami i okazjonalnymi rozbłyskami światła”. W języku bardziej przystępnym – są tutaj elementy jazzu, improwizacji, elektronicznego rocka i ambientu. Za tę nietypową mieszankę odpowiadają grająca na syntezatorze Piera Onacko, perkusista Nathan England-Jones oraz saksofonistka Cassie Kinoshi (znana z Kokoroko i SEED Ensemble)." - tak Un.procedure opisują organizatorzy festiwalu. Zespół wydał dwie EP-ki, a w 2026 roku ukaże się jego debiutancki album. Podczas Jazz Jantaru polska publiczność po raz pierwszy będzie mogła usłyszeć muzykę z tego wydawnictwa na żywo. Moc, gatunkowa fuzja, chęć eksperymentowania - nie mam wątpliwości, że będzie to jeden z najciekawszych koncertów tej edycji!
Un.procedure wystąpią w sobotę 28 marca w Sali Suwnicowej o 20.10
"W 2025 roku kwintet Szymona Zawodnego został wyróżniony Fryderykiem za Fonograficzny Debiut Roku – Jazz za album „Zero Waste”. Na laurach ci prominentni muzycy młodego pokolenia (Szymon Kowalik, Dominik Kisiel, Konrad Żołnierek, Mikołaj Stańko oraz lider) osiadać jednak nie zamierzają. Już pracują nad kontynuacją w postaci albumu „Don't Run, Keep Walking”, a publiczność Jazz Jantaru będzie mogła usłyszeć go ze sceny jako pierwsza. Spodziewać się należy wyrafinowanych, nastrojowych kompozycji estetycznie zbliżonych do katalogu słynnej wytwórni ECM, ale też wpływów mainstreamu i muzyki klasycznej podanych w improwizowanym wydaniu." - deklarują organizatorzy
Szymon Zawodny Quintet wystąpi w Sali Suwnicowej 27 marca o 20.10
Bardzo ważna premiera
Kwintet Tomasza Chyły wyrósł w ostatnich latach na jeden z
najważniejszych, śmiałych i oryginalnych zespołów w Polsce i poza nią.
Każdy z zaangażowanych w niego muzyków aktywnie działa również w ramach innych projektów. Lider gra również w wymykającym się gatunkowym szufladom Hér, który niedawno podpisał kontrakt z kultową metalową wytwórnią
Season of Mist (znaną ze współpracy z Mayhem czy Sólstafir), śpiewa
barytonem w wokalnej grupie a cappella Art'n'Voices, a w 2025 roku
gościnnie zagrał z Fire! Orchestra. Trębacz Emil Miszk doskonale znany festiwalowej publiczności z projektów Algorhythm, Bled, Sonic Syndicate
czy scenicznie debiutującego na Jazz Jantarze w 2025 roku Modulaire.
Basista Konrad Żołnierek współpracował między innymi z Sławkiem
Jaskułke, Adamem Pierończykiem czy Tomaszem Sowińskim. Sławek Koryzno to
perkusista również Bled, Nene Heroine, Michał Bąk Quartetto i wielu
innych. Krzysztof Hadrych to z kolei jeden z najbardziej wszechstronnych
gitarzystów młodego pokolenia, który na Jazz Jantarze w 2026 roku
wystąpi również z Ninja Episkopat. Z połączenia tych pięciu wyrazistych
osobowości zawsze powstaje wyjątkowa muzyka, a wiosną usłyszymy ją
premierowo w najnowszym wydaniu.
Nowa płyta Tomasz Chyła Quintet to konsekwentne rozwinięcie
jazz-rockowego języka, który zespół z pasją kształtuje od lat. Większość
kompozycji wyszła spod ręki lidera, którego charakterystyczne podejście
do melodii, rytmu i formy nadaje całości wyrazisty kierunek. Album
zanurzony jest w progresywnym jazzie, ale przedstawia go w wyjątkowo
świeżej i współczesnej odsłonie. Silne, zapadające w pamięć riffy i
mocny, pewny groove sekcji rytmicznej tworzą fundament, na którym
rozwijają się intensywne improwizacje i pełne energii interakcje między
muzykami. Zespół eksploruje szerokie spektrum emocji, od pulsującej
dynamiki po bardziej refleksyjne momenty, budując spójną, a jednocześnie
zaskakującą narrację. Tą płytą Tomasz Chyła Quintet pragnie pokazać, że
jazz-rock wciąż może ewoluować i oferować nowe jakości. To odważna
propozycja, która łączy tradycję gatunku z nowoczesnym spojrzeniem i
unikalną wizją artystyczną zespołu. - tak piszą organizatorzy.
Tomasz Chyła Quintet zamknie swoim koncertem w Sali Suwnicowej festiwalową sobotę. Wystąpi 28 marca o 21.30
Pod prąd
Finałowa odsłona wiosennej edycji Jazz Jantaru to niemal jazda po bandzie - tak mocnego i hałaśliwego koncertu w planach jeszcze nie było.
Po raz pierwszy w Polsce wystąpi zespół Maruja. Autorzy doskonałego debiutu "Pain to Power" łączą w swojej twórczości rockową zadziorność, punkową surowość, rap i jazzowe improwizacje w sposób unikalny i widowiskowy. Ich koncerty to sto procent zaangażowania, emocje na dłoni i obezwładniająca energia, która rozsadza klubowe ściany. Maruja będzie wyzwaniem zupełnie innego rodzaju, bo chociaż we fragmentach opartych na saksofonie wyraźnie wybrzmiewają naleciałości ze spiritual jazzu albo brytyjskiego grania spod znaku Ezra Collective czy Sons of Kemet, fundamentem tego zespołu jest post-punkowa energia.
Wieczór otworzy równie intensywny koncert zespołu polskiego - zyskującej coraz większą rozpoznawalność grupy Ciśnienie. „Ciśnienie powstało w jednym celu – stworzyć najbardziej wstrząsające i intensywne muzyczne kulminacje, jakie można sobie wyobrazić” – to pierwsze zdanie z notki biograficznej katowickiego zespołu i można by pomyśleć, że jest nieco zarozumiałe, ale kto przetrwał te intensywne koncerty, oscylujące pomiędzy Swans, Góreckim a Fire! Orchestra, wie, że trafniejszego opisu nie ma. Koncerty Ciśnienia to doznanie bardzo intensywne, transowe, przekraczające gatunkowe ramy.
29 marca Ciśnienie zagra w Sali Suwnicowej o 19, Maruja o 20:30
Bilety na ten wieczór są od dawna wyprzedane i trudno się temu dziwić.
Koncerty w nieoczywistych miejscach
Wzorem bardzo udanej edycji ubiegłorocznej jazzjantarowe koncerty odbędą się nie tylko w Sali Suwnicowej, ale także w Galerii Żak czy w sali kinowej, gdzie przybiorą jeszcze bardziej intymny, kameralny charakter.
26 marca o 19 w Kinie Żak wystąpią AVA Trio w towarzystwie trębacza Barta Marisa. Będzie to międzynarodowy skład, który zapewni publiczności ogrom doznań prezentując pełne improwizacji kompozycje - żywiołowe, nieprzewidywalne, łączące brzmienia saksofonu, trąbki, kontrabasu i perkusji z brzmieniem takich instrumentów jak mizmar, hulus, sola, ney anbān i flety.
28 marca o 19 w Galerii Żak solowy koncert zagra Mette Rasmussen. Ta wszechstronna artystka współpracowała z trzema prominentnymi skandynawskimi
dużymi składami znanymi z ciągłego przeobrażania się (Fire! Orchestra,
Trondheim Jazz Orchestra i Gard Nilssen's Supersonic Orchestra),
współtworzy wyjątkowy projekt Økse, który doskonale łączy jazzową
improwizację z hip-hopem, a do tego koncertuje z Godspeed You! Black
Emperor. Podczas marcowej odsłony Jazz Jantaru będzie można ją z kolei
usłyszeć w dwóch wcieleniach – z grupą The Sleep of Reason Produces
Monsters, a także solo w kameralnej Galerii Żak. Niech jednak spokój
tego miejsca nikogo nie zwiedzie, Rasmussen pozostawiona sam na sam z
publicznością jest jeszcze bardziej żywiołowa, energiczna i
nieobliczalna. Sama przekonuje, że jej solowe występy nawiązują przede
wszystkim do okresu, w którym grała z zespołami punkrockowymi.
Edukacja
27 marca o 19 kinie Żak wystąpi zespół Kratisa Q. Ci młodzi muzycy wystąpią podczas Festiwalu Jazz Jantar dwukrotnie – wieczorem po raz pierwszy zaprezentują się trójmiejskiej publiczności, a w godzinach przedpołudniowych zagrają dla uczniów i uczennic szkół ponadpodstawowych w ramach projektu edukacyjnego – Jantar Youth.
„W naszej muzyce spotyka się wiele światów – echa starożytnych mitów i współczesna codzienność, poszukiwanie struktury i swoboda improwizacji. Tworzymy kwartet, który gra według własnych zasad – bez patosu, z otwartością i uważnością na dźwięk” – tak wrocławsko-gdański kwartet opisuje swoją twórczość, a jej entuzjastą jest między innymi Maciej Obara. O debiutanckim albumie „Flare” powiedział: „To muzyka pełna głębi, która urzeka własną historią”.
Kontynuowana będzie także inicjatywa współpracy studentów Akademii Muzycznej w Gdańsku z artystami festiwalu, którzy stworzą wspólnie zespół, który wystąpi na otwarcie festiwalu, w środę 25 marca.
W 2023 roku Angel Bat Dawid oczarowała jazzjantarową publiczność wyjątkowym, niemal rytualnym koncertem, który zaczął się nie na scenie, a przed Klubem Żak. Amerykańska artystka poprowadziła słuchaczy do Sali Suwnicowej, gdzie za pomocą fortepianu, syntezatora, klarnetu i popsutych dziecięcych instrumentów należących do jej uczniów dała niesamowity pokaz występu jako sposobu na interakcję społeczną.
Po trzech latach Dawid wróci na Festiwal Jazz Jantar w roli, którą lubi najbardziej – jako dzieląca się swoją wiedzą edukatorka. Zostanie liderką kolejnej odsłony projektu zainicjowanego w 2025 roku we współpracy z Akademią Muzyczną im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, w ramach którego sama utworzy zespół wraz ze studentkami i studentami, który odegra tylko jeden koncert w historii.
29-ty Jazz Jantar odbędzie się w dniach 25-29 marca 2026 w gdańskim Klubie Żak. Wszystkie potrzebne informacje znajdziecie na stronie oraz w mediach społecznościowych klubu Żak.
Bilety na wszystkie koncerty festiwalu (oprócz wyprzedanej niedzieli) są dostępne w kasie Klubu Żak i na www.klubzak.com.pl Te ze zniżkami np. na Kartę do Kultury i Kartę Muzyka można kupić tylko stacjonarnie :)